Een huis vol boeken

We zijn recent verhuisd. Een van de grote dromen van mijn man ging daarmee in vervulling: een enorme inbouwboekenkast. Van vloer tot plafond, over bijna een hele wand.

Binnen de kortste keren waren de planken gevuld met romans, thrillers, oude studieboeken, fantasieverhalen, oude klassiekers en kinderboeken. We hebben één afspraak: de onderste planken zijn voor de kinderen. Die mogen zij vullen, met hun eigen boeken.

Lezen mag rommelig zijn

Onze kinderen zijn dol op lezen. Zó enthousiast, dat we ’s avonds moeten onderhandelen over hoeveel verhalen er nog gelezen mogen worden voor het slapengaan. Lezen is niet alleen leuk, maar ook belangrijk voor de taalontwikkeling.

Door samen boekjes te bekijken, plaatjes te benoemen en verhalen te vertellen, leren kinderen woorden die ze anders in het dagelijks leven niet altijd zouden tegenkomen. Dat maakt het zo relevant voor ons vak; lezen is geen medische interventie, maar wel ontzettend belangrijk voor taalontwikkeling, kansengelijkheid en ouder-kind interactie.

In mijn werk als jeugdarts praat ik daarom veel over lezen. Die gesprekken verlopen heel verschillend. Voor sommige ouders is lezen vanzelfsprekend: ze lezen veel voor en hebben vaste leesmomenten. Andere ouders zeggen dat ze het hebben geprobeerd, maar dat hun kind echt nog niet stil kan zitten.

Dat idee hoor ik vaak: dat voor lezen concentratie en een lange aandachtsspanne nodig zijn. Maar dat klopt niet. Lezen hoeft niet te betekenen dat een kind stil zit en een verhaal volgt van het begin tot het einde. Bladeren, aanwijzen, benoemen, samen geluidjes maken of maar één pagina bekijken: het telt allemaal mee.

Soms zijn boekjes juist het leukste als je er kriskras doorheen gaat. Lezen mag rommelig zijn. Juist die kleine momenten samen vormen de basis voor taalontwikkeling en leesplezier. En precies dát probeer ik ouders mee te geven.

Ruimte op kinderhoogte

De leestijd en het leesplezier nemen af naarmate kinderen ouder worden en ook de leesvaardigheid van kinderen daalt, blijkt uit onderzoek. Juist vroege positieve leeservaringen dragen bij aan het leesplezier en taalvaardigheid later. Daarbij is de herhaling en de positieve associatie die kinderen ermee opbouwen belangrijk.1,2,3,4

Tegelijkertijd snap ik én zie ik dat lezen niet voor ieder gezin even vanzelfsprekend is. Tijd, eigen taalvaardigheid en leeservaringen of alleen al het weten hoe je kunt beginnen: het maakt verschil. Juist daarom vind ik het belangrijk om ouders niet alleen te motiveren, maar ook te ondersteunen.  

Bij gezinnen waar Nederlands niet de eerste taal is, waar een taalachterstand speelt of waar lezen minder plek heeft in het dagelijks leven, maak ik regelmatig gebruik van de VoorleesExpress. Een initiatief waarbij vrijwilligers thuis komen voorlezen en ouders ondersteunen bij samen lezen. Uiteindelijk gaat het in al deze situaties over hetzelfde: zorgen dat boeken dichtbij komen, op een manier die past binnen het gezin.

De onderste plank van onze boekenkast raakt steeds voller met boeken van de kinderen en uit de bieb. Misschien is dat wel het geheim van leesplezier: boeken, verhalen en ruimte op kinderhoogte.

_{1 Stichting Lezen. 2026. Leesvaardigheid blijft dalen. Structureel beleid is hard nodig - Stichting Lezen
2 Stichting Lezen. 2026. Leestijd daalt met leeftijd - Stichting Lezen
3 Stichting Lezen. 2024. Leesplezier daalt met leeftijd - Stichting Lezen
4 Stichting Lezen. 2025. Leesopvoeding vergroot leesvaardigheid - Stichting Lezen}

Deze blog is onderdeel van De Jeugdartsblog. Een initiatief van de jeugdartsen van JGZ Kennemerland

_{Headerbeeld: pexels.com}